The Leader in Me

Sociale competentie

Binnen ons onderwijs is veel aandacht voor de sociaal-emotionele ontwikkeling. Wij willen kinderen vaardig maken in het probleemoplossend denken en ze hierbij eigenaarschap geven over hun eigen leerproces. Daarnaast willen wij de kinderen leren de regie over hun eigen leven te krijgen en zelf keuzes te maken. We werken vanuit de principes ‘The Leader In Me’.

Om kinderen goed voor te bereiden op hun toekomst is het belangrijk dat zij 21e-eeuwse vaardigheden ontwikkelen (life skills). Deze vaardigheden helpen kinderen regie te nemen in hun persoonlijke ontwikkeling. 

Wat is 'The Leader in Me'?

De Amerikaan Sean Covey heeft speciaal voor het basisonderwijs de werkwijze 'The Leader in Me' ontwikkeld. Deze werkwijze spreekt kinderen aan op hun talenten en creëert (meer) betrokkenheid. In dit proces leren kinderen om medeverantwoordelijk te zijn voor hun leerproces, zelfsturend te zijn en goed en effectief samen te werken. Dit zorgt er mede voor dat kinderen meer plezier hebben in het leren.

De zeven gewoonten

Het uitgangspunt van The Leader in Me is, dat je de invloed op je leven wel kunt vergroten door (zelf-)leiderschap te tonen, ook al is de wereld niet maakbaar. Het gaat erom kinderen die gewoonten mee te geven die hen helpen zichzelf te ontwikkelen. We gebruiken hiervoor de zeven gewoonten van Stephen Covey.



Gewoonte 1: Wees pro-actief - maak je eigen keuzes

Hoewel we niet kunnen bepalen wat er allemaal op ons afkomt, kunnen we wel kiezen hoe we daarmee omgaan. Maar nemen kinderen en volwassenen die keuzevrijheid ook serieus? Als iets fout dreigt te gaan, hoe kun je daar dan zelf iets aan doen in plaats van iemand anders de schuld te geven? Als volwassenen kun je kinderen leren initiatief te nemen en keuzes te maken. Door ze hun eigen verantwoordelijkheid te geven, krijgen ze steeds meer regie over hun eigen leven.


  • Je leert bij ons op school je eigen keuzes maken
  • Je leert nadenken over je eigen gedrag en de gevolgen voor een ander
  • Je leert handelen naar je eigen keuzes
  • Je leert de goede dingen te doen, zonder dat een ander dat vraagt, zelfs als niemand kijkt.

Gewoonte 2: Begin met een einddoel voor ogen - Maak een plan
Het is belangrijk dat kinderen leren om niet zomaar ergens aan te beginnen, maar eerst doelen te stellen. Dat ze een stappenplan kunnen bedenken voor het bereiken van dat doel. Hierdoor wordt het nut van leren duidelijk voor kinderen, leren ze gestructureerd werken en zelfstandiger te worden.



  • We werken op school met groepsdoelen en leerlingdoelen
  • Wanneer je weet waar je aan gaat werken, gaat het werken ook gerichter
  • We maken een plan en doen dingen die ons verder helpen

Gewoonte 3: Belangrijke zaken eerst - eerst werken, dan spelen 
Om ervoor te zorgen dat je belangrijke dingen ook daadwerkelijk doet, moet je ze plannen. Deze gewoonte is belangrijk om te leren. Net als de mindset die erbij hoort: omarm dat jij de regie hebt op de dag in plaats van andersom. Een duidelijke dag- en weekplanning geeft rust; het brein houdt van regelmaat. Plannen is ook van belang na schooltijd: voor sporten, het verzorgen van huisdieren, enz..

  • We maken een planning en houden ons daaraan
  • We doen eerst de dingen die wij ons tot doel hebben gesteld
  • Eerst werken, dan spelen
  • We hebben een rol in de klas en die nemen we serieus

Gewoonte 4: Denk win-win - zoek naar voordeel voor iedereen 
Dat klinkt volwassen: win-win. Toch kunnen ook kinderen hier veel aan hebben. Als je een ruzie of een verschil van mening hebt, zoek je een oplossing die voor alle partijen goed is. Denk hierbij bijvoorbeeld ook aan het voorkomen of oplossen van pestgedrag.


  • We lossen conflicten op zodat het voor iedereen een goede oplossing is
  • We werken samen bij ons op school
  • We doen stortingen op elkaars emotionele bankrekening (complimenten)

Gewoonte 5: Eerst begrijpen, dan begrepen worden - luister voordat je praat
Praten met of praten tegen elkaar, dat is het verschil. Als volwassenen zijn we vaak geneigd om bij problemen de oplossing direct aan te dragen. Wij zijn immers volwassen en ervaren. Het effect is dat kinderen zich geen eigenaar voelen van de oplossing en deze daarom niet uitvoeren. Ook bij kinderen zelf zien we dat ze vooral vanuit hun eigen beelden de samenwerking met elkaar aangaan. Groepswerk, werkstukken en presentaties verlopen daarom vaak moeizaam, er is onenigheid en de resultaten vallen tegen. Empathisch leren luisteren helpt en is ontzettend belangrijk voor goede relaties met anderen.

  • Luister naar een ander om de dingen ook vanuit een andere kant te kunnen bekijken
  • We onderbreken een ander dus niet meteen met onze eigen ideeën
  • We vragen door als we het niet begrijpen, we willen het snappen
  • We durven onze eigen mening te geven
  • We leren ruzies op te lossen

Gewoonte 6: Synergie - samen is beter
Synergie draait om samenwerken: hoe je samen tot de beste oplossing komt. De goede dingen van een ander zien en gebruiken. Als je het standpunt van de ander echt probeert te begrijpen en het eigen standpunt los kunt laten, dan ontstaat er ruimte voor nieuwe – en betere! – oplossingen.



  • We waarderen verschillen, zo kunnen we van elkaar leren
  • We leren samenwerken in kleine en in grote groepen
  • Samen gaat het vaak beter, je kunt van elkaars talenten gebruik maken
  • Samen weet je meer en kun je meer, je kunt elkaar met je talenten versterken

Gewoonte 7: Houdt de zaag scherp - balans voelt het best
Zorgen voor jezelf. Het klinkt zo logisch, maar zien we het de kinderen ook doen? Hobby’s, spelen, sporten, even helemaal niets doen…. je hebt het nodig om bij te tanken. Bij jong zijn hoort ook experimenteren en je af en toe te buiten gaan aan ongezonde dingen. Weten kinderen hoe ze goed voor hun lichaam moeten zorgen? Hoe verslavend sommige zaken zijn en welke gevolgen dat kan hebben? Dagen kinderen zichzelf voldoende uit om creatief te zijn? Hoe helpen wij ze om hun weg te vinden in relaties met en gevoelens voor anderen? Om inspiratie te zoeken, te vinden en misschien zelfs uit te dragen? Het gaat om een goede balans tussen werken en ontspannen.



  • Zorg goed voor jezelf, balans voelt het best
  • Zorg goed voor je lichaam door gezond te eten, genoeg te bewegen en genoeg te slapen
  • Doe dingen die je blij maken

Zelf-leiderschap

De 7 gewoonten van The Leader in Me, oorspronkelijk bedoeld voor volwassenen, zijn zeer effectief en toepasbaar voor iedereen die zichzelf wil ontwikkelen en/of zijn relaties met anderen wil versterken. De theorie achter de 7 gewoonten is zo simpel en krachtig dat het zich gemakkelijk laat vertalen naar 'zelf-leiderschap' bij kinderen.

De 7 gewoonten helpen de kinderen om:

  •  op basis van keuzemogelijkheden en argumentatie: zelfverantwoordelijkheid en beslissingen nemen,
  •  tijd zinvol te besteden,
  • bewust te worden van eigen zijn en kunnen; elkaar te begrijpen en relaties op te bouwen en te onderhouden,
  • de kracht van samenwerken te ontdekken en te gebruiken
  • plezier te hebben in het leren.

Kortom: Leiderschap is vanuit een positief zelfbeeld ruimte en tijd krijgen om verantwoorde keuzes te maken, voor je zelf, de ander en je als totaal mens te ontwikkelen.



Wilt u meer lezen over 'The Leader in Me'? Dat kan in de Educatief special over The Leader In Me